Mitra

طرح روی تیشرت، صحنه معروف گاوکُشیِ میتراس  یا Tauroctony است که نماد مرکزی آیین میتراییسم رومی به شمار می‌رود. در این صحنه، میترا (میتراس) با کلاه فریگی و شنل طلایی، گاوی را قربانی می‌کند. برای فهم تاریخی طرح، باید میان «میترای ایرانی» و «میتراس رومی» تمایز گذاشت. میترا که در سنت ایرانی با نام «مهر» نیز شناخته می‌شود، از ایزدان کهن هندوایرانی و مرتبط با پیمان و پاسداری از آن است؛ اما آیین رازآمیز میتراس در روم، مجموعه‌ای از مناسک و تصاویر ویژه داشت که نمی‌توان آن‌ها را مطابق همان باورهای ایرانی دانست.

میترای ایرانی با پیمان، وفاداری و روشنایی ارتباط داشت؛ نقش او بیشتر نگهبانی از تعهدات و نظم اخلاقی بود. اما میتراس رومی، در آیینی با عضویت و تشرفِ ویژه پرستیده می‌شد که در سده‌های دوم و سوم میلادی رواج داشت؛ پیوند او با خورشید و نجات پیروان برجسته بود.

طرح این تیشرت در واقع بازسازی هنری یکی از هزاران نقش‌برجسته و نقاشی دیواری است که از سراسر امپراتوری روم به‌جا مانده و امروزه در موزه‌ها نگهداری می‌شود. این نماد، بیش از آنکه بازتاب مستقیم دین زرتشتی یا میترای ایرانی باشد، محصول تلفیق فرهنگی میان عناصر شرقی و جهان‌بینی یونانی-رومی است .