Darius at Hibis

حضور هخامنشیان در مصر (دودمان بیست‌وهفتم، حدود ۵۲۵–۴۰۴ پیش از میلاد) با فتح این سرزمین توسط کمبوجیه دوم در سال ۵۲۵ پ.م. آغاز شد. کمبوجیه دوم پس از پیروزی در نبرد پلوزیوم، مصر را تصرف کرد و خود را فرعون اعلام نمود.

پس از کمبوجیه دوم، داریوش اول (داریوش بزرگ، ۵۲۲–۴۸۶ پ.م.) سیاست هوشمندانه و سازگارانه‌‌ای در پیش گرفت. او خود را فرعون مشروع مصر معرفی کرد، نام‌های سلطنتی مصری برگزید، تاج‌های سنتی مصر را بر سر گذاشت و در نقش‌برجسته‌ها به‌عنوان پادشاهی که به خدایان مصری پیشکش می‌کند، تصویر شد.

منابع مصری و پژوهش‌ها نشان می‌دهند که شاهان هخامنشی خود را هم‌زمان با عنوان‌های ایرانی «شاه شاهان» و عنوان‌ها و نمادهای فرعونی مصر معرفی می‌کردند. در معبد هیبیس در واحهٔ خارگه، داریوش با هیروگلیف‌ها و کارتوش فرعونی دیده می‌شود. در دروازه‌ای پیش از ورود به محوطه معبد هیبیس، بر کتیبه‌ای نوشته‌ شده است: «فرعونی مانند او نیست؛ پادشاه مصر، خداوند دو سرزمین، داریوش، فرمانروای بزرگ همهٔ فرمانروایان و همهٔ سرزمین‌های بیگانه». نوشته‌های هیروگلیفی و چهرهٔ فرعونی داریوش بخشی از یک سیاست نمادین بود: ایرانیان می‌خواستند در چارچوب دین و سنت بومی مصر حکومت کنند. به بیان دیگر، داریوش هم «شاه شاهانِ» هخامنشی بود و هم فرعون مصر.

داریوش اول نقش بسیار مهمی در تکمیل، تزیین و گسترش معبد هیبیس داشت. دیوارهای اصلی معبد با نقش‌برجسته‌ها و کتیبه‌های او پوشیده شده است و نام او به هیروگلیف در بسیاری از مناطق به چشم می‌خورد. مهم‌ترین بخش این معبد، قدس‌الاقداس است که دیوارهای آن با صدها (حدود ۵۵۰ تا ۷۰۰) تصویر از خدایان مختلف سراسر مصر پوشیده شده است. در یکی از نقش برجسته‌ها داریوش در حال پیشکش به این خدایان نشان تصویر شده است.